FAIL (the browser should render some flash content, not this).




Porady dotyczące upraw oraz zielarskie ABC.

Firma Zielarska Lewandowski nie dokonała weryfikacji ponizszego tekstu i nie ponosi żadnej odpowiedzialności za treści poniżej zawarte. Jeżli akceptujesz to zastrzeżenie zapraszamy do lektury.

Koper włoski

 

Koper włoski, zwany też fenkułem [łac. Foeniculum vulgare] jest rośliną z rodziny baldaszkowatych. Jest zdecydowanie inną rośliną od powszechnie znanego kopru ogrodowego, choć łączy je pewne podobieństwo pokroju. Pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego. Jest uprawiany i znany w naszym kraju od dawna. W warunkach naturalnych jest rośliną wieloletnią, która osiąga 1,5 m wysokości, jest rozgałęziona o wzniesionej łodydze, korzeniu mięsistym, wrzecionowatym średnicy do 2 cm. Kwiaty żółte zebrane w baldachy. Owocem jest żebrowana cylindryczne, szarawozielone rozłupina łatwo rozpadająca się. Nadziemna część rośliny ma przyjemny zapach podobny do anyżu. Surowcem zielarskim są owoce, niekiełkujące nasiona techniczne.

 

UPRAWA

Koper włoski uprawiany na terenie naszego kraju w cyklu dwuletnim. Pod uprawę kopru włoskiego nadają się gleby o dużej zawartości próchnicy, przepuszczalne, alkaliczne, zasobne w składniki pokarmowe. Najodpowiedniejsze będą lessy, rędziny oraz mocno lub średnio zwięzłe szczerki. Koper nie toleruje gleb zimnych, ciężkich i późno obsychających. Jako że jest to roślina klimatu ciepłego wymaga terenu ciepłego, osłoniętego od wiatrów, dobrze nasłonecznionego, dlatego też wybieramy gleby na plantacje o skłonie południowym lub południowo-zachodnim. Można stosować osłonę naturalną w postaci pasów ochronnych z kukurydzy. Bardzo dobrze jednak znosi okresowe niedobory wody. Koper przy ostrej i bezśnieżnej zimie może wymarznąć.

Nawożenie na 1 ha w czystym składniku: azot 40-50 kg na 1 ha w dwóch dawkach ½ przed siewem i ½ pogłównie, fosfor 50-80 kg oraz potas 80-100 kg całość przed siewem.

W praktyce stosuje się dwojaki sposób zakładania plantacji: rozsadnik lub wysiew wprost do gruntu na areał przeznaczony pod plantację. Na założenie 1 ha plantacji z siewu bezpośredniego potrzeba 8 kg nasion, a na rozsadnik ok. 4 kg i ok. 5-8 arów na docelowy hektar. Przy siewie „na gotowo" polecany rozstaw rzędów to 40-45 cm. Na rozsadniku natomiast stosujemy wysiew w rzędy co 25 cm w maju na głębokość do 1,5 cm. Wschody ukazują się po około 14 dniach. Późniejszy wysiew jest bardziej ryzykowny, gdyż zwykle mniejsze opady letnie mogą utrudnić wschody, ale można zastosować go wówczas gdy w razie potrzeby istnieje możliwość nawadniania. O ile zdecydujemy się na rozsadnik jesienią część nadziemną należy ściąć do 5 cm, a korzenie wykopać i przechować do wiosny kopcując. Korzenie powinny być w kopcu przechowywane wielowarstwowo, najlepiej skośnie, przesypane piaskiem 10-15 cm. Kopiec oczywiście powinien być ochroniony warstwą ziemi przed mrozem. Podczas zimy należy sprawdzać temperaturę w kopcu, gdyż przegrzanie jest równie szkodliwe dla kopru jak przemarznięcie. Zaletą siewu „na gotowo" jest mniejszy nakład pracy, natomiast bardzo dużą wadą jest skłonność do wymarzania, co w polskich warunkach klimatycznych zdarza się dość często.

Przygotowanie gleby powinno być standardowe jak pod okopowe. Sadzenia kopru dokonujemy się w miarę możliwości w połowie kwietnia, zależnie od przebiegu pogody.

 

Po sadzeniu w pierwszym okresie stosuje się spulchnianie, wszystkie zabiegi

pielęgnacyjne powinny być wykonane płytko aby nie uszkodzić delikatnych we wczesnej fazie wzrostu roślin. Bezpośrednio po wysadzeniu można zastosować kilka herbicydów: Afalon, Azogard, Gesagam, Linuron. W miarę występowania chorób lub szkodników należy dobierać i natychmiast stosować odpowiednie pestycydy, ale nie stanowi to większego problemu i z reguły koper dobrze i szybko reaguje.

 

 

ZBIÓR

Zbiór następuje we wrześniu w drugim roku gdy główna masa nasion w owocach wypełni się i zmieni barwę z zielonej na jasno brunatną. Można zastosować desykację i omłot odbywa się kombajnem zbożowym z pnia. Często jednak stosuje się zbiór dwufazowy, czyli cięcie na pokos i po doschnięciu omłot kombajnem zbożowym z pokosu. Obie metody są równie często stosowane i ciężko jest wyrokować o wyższości którejś z nich.

Jak zwykle w przypadku surowców zielarskich z olejkiem eterycznym, jak najszybciej po omłocie towar należy dosuszyć temperaturą do 40C z dobrą cyrkulacją powietrza, stosując np. wentylator. Za owoce dobrej jakości, przypominające ziarniaki pszenicy choć znacznie większe, można uzyskać cenę od 8 do 11 zł/kg. Plon waha się od 1 do 2 ton.

 

 

ZASTOSOWANIE

Owoce kopru włoskiego stosowane są od wielu lat w medycynie i kuchni. Olejek z owoców działa łagodnie bakteriobójczo i grzybobójczo, stąd też jest często stosowany w pediatrii. Koper często wykorzystywany jest także do aromatyzowania mydeł oraz past do zębów. Owoce kopru wchodzą w skład przypraw do piernika, słodkiego pieczywa, wyrobów cukierniczych. Szeroko stosowany jest także do wyrobu likierów i wódek.

 

 

 




Copyright © 2007, Paweł Zawada, Wszystkie prawa zastrzerzone.